Join THE TEAM.

We immediately have space for an advanced trainee, lawyer or legal secretary!

View vacancies

Bestuurdersaansprakelijkheid – toetsing en toepassing Beklamelnorm | advocaat voor ondernemers

In de bestuurdersaansprakelijkheid zaak die in dit bericht centraal staat draait het in hoofdzaak om de toepassing en toetsing van de zogeheten Beklamel norm (zie https://teamadvocaten.nl/bestuurdersaansprakelijkheid-uitleg-beklamelnorm-advocaat-voor-ondernemers/)

Wilt u weten wat wij als advocaat voor u of voor uw zaak kunnen betekenen ten aanzien van de aansprakelijkheid – of aansprakelijkheidsstelling, van een of meer bestuurders – bel dan 030 252 35 20 of – tegen lokaal tarief tot 20.00 uur – 030 252 35 20.

Uitspraak

vonnis
RECHTBANK UTRECHT

Sector handels- en familierecht

zaaknummer / rolnummer: 210537 / HA ZA 06-906

Vonnis van 5 november 2008

in de zaak van

1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
ABC STRAALTECHNIEK B.V.,
gevestigd te Spankeren,
2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
ABC POEDERCOATING B.V.,
gevestigd te ,
eiseressen,
advocaat mr. X.,

tegen

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
BINZE HOLDING B.V.,
gevestigd te Veenendaal,
gedaagde,
advocaat mr. Y.

Partijen zullen hierna ABC en Binze Holding genoemd worden.

1. De procedure

1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
– het tussenvonnis van 20 juni 2007
– het proces-verbaal van getuigenverhoor van 16 oktober 2007
– het proces-verbaal van tegenverhoor van 18 maart 2008
– de conclusie na getuigenverhoor
– de antwoordconclusie na getuigenverhoor.

1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.

2. De verdere beoordeling

2.1. De rechtbank verwijst naar de inhoud van het tussenvonnis van 20 juni 2007 en bouwt daarop voort. Voor zover partijen in hun conclusies na getuigenverhoor beschouwingen hebben gewijd aan de inhoud van het tussenvonnis, gaat de rechtbank daaraan voorbij. Slechts onder zeer bijzondere omstandigheden kan de rechtbank terugkomen op een bindende eindbeslissing, namelijk indien sprake is van een nieuw gegeven dat het onaanvaardbaar maakt dat de rechtbank gebonden is aan die eerdere eindbeslissing, doordat het dan zou worden gedwongen tot het doen van een einduitspraak waarvan het wist dat deze ondeugdelijk was. Geen van de hiervoor bedoelde beschouwingen kunnen de conclusie rechtvaardigen dat sprake is van een dergelijk nieuw gegeven.

2.2. In haar antwoordconclusie na getuigenverhoor heeft ABC de grondslag van haar vordering uitgebreid in die zin dat Binze Holding onrechtmatig jegens haar heeft gehandeld doordat zij door de herstructurering van de onderneming heeft bewerkstelligd dat ABC niet werd betaald.
Binze Holding heeft tegen deze eiswijziging geen bezwaar gemaakt, zodat de rechtbank ook zal beoordelen of de vordering op basis van deze grondslag toewijsbaar is.

Eerste grondslag bestuurdersaansprakelijkheid

2.3. In het tussenvonnis van 20 juni 2007 is Binze Holding toegelaten bewijs te leveren tegen het vermoeden dat zij wist of redelijkerwijs behoorde te weten dat de door Binze Staalbouw aangegane verplichtingen niet of niet binnen een redelijke termijn nagekomen zouden kunnen worden en dat Binze Staalbouw geen verhaal zou bieden. De rechtbank heeft dit vermoeden gebaseerd op het feit dat:
– de facturen van ABC niet zijn voldaan,
– Binze Staalbouw reeds geruime tijd liquiditeitsproblemen had, en
– de fiscus op 23 februari 2005 bodembeslag had gelegd wegens het niet voldoen door Binze Staalbouw aan haar fiscale verplichtingen.

2.4. De rechtbank heeft Binze Holding toegelaten tot het leveren van tegenbewijs tegen dit vermoeden. Voor het leveren van dit bewijs volstaat volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad dat het vermoeden wordt ontzenuwd. Het bewijsrisico blijft evenwel bij ABC rusten, zodat de getuigenverklaring van de (middellijk) bestuurder van Binze Holding ([getuige 1]) – anders dan ABC heeft gesteld – niet als partijgetuigenverklaring in de zin van artikel 164 lid 2 Rv kan worden aangemerkt en diens verklaring derhalve geen beperkte bewijskracht heeft.

2.5. De omstandigheid dat Binze Holding van de bestuurders van Binze Staalbouw en de overige bij deze vennootschap betrokken personen alleen [getuige 1] en [getuige 2] als getuigen naar voren heeft gebracht betekent – anders dan ABC heeft gesteld – niet dat Binze Holding reeds daarom niet in het bewijs is geslaagd. Binze Holding behoeft immers niet het tegendeel van het vermoeden te bewijzen, maar het vermoeden slechts te ontzenuwen.

2.6. Ter gelegenheid van het getuigenverhoor is een liquiditeitsprognose overgelegd die in oktober 2004 door de accountant van Binze Staalbouw is opgemaakt over de periode september 2004 tot en met december 2005. Anders dan ABC kennelijk meent, is deze prognose alleen onvoldoende om bestuurdersaansprakelijkheid van Binze Holding op te kunnen baseren. Dat de liquiditeitspositie van Binze Staalbouw slecht was vóór februari 2005 heeft de rechtbank in het tussenvonnis van 20 juni 2007 al meegewogen bij haar oordeel over de bestuurdersaansprakelijkheid van Binze Holding, en heeft de mogelijke bestuurdersaansprakelijkheid beperkt tot de periode na 23 februari 2005 (toen bodembeslag werd gelegd door de fiscus). De facturen van ABC van vóór 23 februari 2005 heeft de rechtbank blijkens overweging 4.15 van het tussenvonnis ook expliciet afgewezen. Daarmee heeft zij het bestaan van een slechte liquiditeitspositie alleen onvoldoende geoordeeld om bestuurdersaansprakelijkheid van Binze Holding aan te nemen.

2.7. De rechtbank zal dan ook in het navolgende enkel beoordelen of het vermoeden van wetenschap van de bestuurder vanaf 23 februari 2005, dat is aangenomen op basis van de combinatie van de slechte liquiditeitspositie en het bodembeslag, voldoende is ontzenuwd door het door Binze Holding aangedragen bewijs, en de overige tussen partijen vaststaande feiten.

2.8. Om redenen die hierna duidelijk zullen worden, zal in het navolgende onderscheid gemaakt worden tussen de periode 23 februari tot en met 31 augustus 2005 en de periode vanaf 31 augustus 2005 tot en met 2 november 2005.

Periode 23 februari – 31 augustus 2005

2.9. Het bodembeslag dat de fiscus op 23 februari 2005 legde, maakte het risico dat Binze Staalbouw haar crediteuren niet meer zou kunnen voldoen, aanzienlijk groter dan deze voordien was. Immers, indien zij er niet in zou slagen de fiscus te voldoen, zou zij er in beginsel vanuit moeten gaan dat de fiscus het bodembeslag ten uitvoer zou leggen, hetgeen onherroepelijk beëindiging van de bedrijfsvoering zou betekenen. Dit is ook de reden waarom de rechtbank de datum van het bodembeslag heeft gekozen als datum vanaf wanneer het vermoeden aanwezig is terzake van het bestaan van wetenschap aan de zijde van Binze Holding terzake van het niet kunnen voldoen van en verhaal bieden voor de facturen van ABC.

2.10. Het voorgaande betekent dat de wetenschap van Binze Holding over haar mogelijkheden om de vordering van de fiscus te voldoen in belangrijke mate haar wetenschap bepaalde over haar mogelijkheden om haar overige crediteuren, waaronder ABC, te voldoen.

2.11. Ter gelegenheid van het getuigenverhoor heeft getuige [getuige 2], een consultant die door Binze Staalbouw in oktober 2005 is ingeschakeld om haar te adviseren over de ontstane situatie, verklaard dat vanaf het moment dat het bodembeslag was gelegd, door Binze Staalbouw regelingen zijn getroffen met de fiscus. Zolang deze regelingen werden nagekomen mocht Binze Staalbouw er – naar het oordeel van de rechtbank – in beginsel van uitgaan dat de fiscus niet tot executoriale verkoop zou overgaan en zij haar bedrijfsvoering zou kunnen continueren. Het leggen van het bodembeslag leidde er derhalve niet onmiddellijk toe dat Binze Holding wist of behoorde te weten dat Binze Staalbouw de nadien aangegane betalingsverplichtingen niet zou kunnen nakomen.

2.12. Ook de combinatie van de slechte liquiditeitspositie en het leggen van het bodembeslag heeft geen wetenschap in voormelde zin bij Binze Holding doen ontstaan. Binze Holding ging er immers, zoals zij heeft gesteld, vanuit dat een deel van de vorderingen van ABC zou worden voldaan middels verrekening met een tegenvordering van EUR 33.396,16. ABC heeft betoogd dat deze verrekening om meerdere redenen, waaronder contractuele beperkingen, niet mogelijk was, maar haar directeur heeft ter comparitie verklaard dat alle facturen door middel van verrekening werden voldaan, alsmede dat indien het werk waarop de betreffende tegenvordering zag, door Binze Staalbouw deugdelijk zou zijn uitgevoerd, een verrekenpost ter hoogte van voormeld bedrag zou hebben bestaan.
De omstandigheid dat het beroep op verrekening door de rechtbank in het tussenvonnis is afgewezen, is niet relevant in deze, aangezien het gaat om de vraag of Binze Holding als bestuurder van Binze Staalbouw er op het moment van het aangaan van de verschillende verplichtingen vanuit mocht gaan dat een deel van de door deze verplichtingen ontstane vordering van ABC door verrekening teniet zou gaan. In het licht van de hiervoor genoemde verklaring van de directeur van ABC is de rechtbank van oordeel dat zij op dat moment daarvan inderdaad redelijkerwijs mocht uitgaan en het bestaan van de tegenvordering derhalve mocht betrekken bij haar beslissing om Binze Staalbouw nieuwe verplichtingen met ABC aan te laten gaan. De tegenvordering van EUR 33.396,16 is – indien de facturen van ABC van vóór 23 februari 2005 daarbij worden betrokken – hoger dan de facturen van ABC uit de periode tot 31 augustus 2005 waarvan ABC thans betaling vordert, zodat Binze Holding ervan mocht uitgaan dat de door haar in die periode gegeven opdrachten aan ABC zouden zijn ‘gedekt’ door deze tegenvordering. Dit wordt ook bevestigd door de (ter gelegenheid van het tegenverhoor afgelegde) verklaring van de heer [getuige 3] (werkzaam als belastingadviseur voor ABC) inhoudende dat indien de verrekening had mogen plaatsvinden, de oudste factuur van ABC die van september 2005 zou zijn, derhalve na afloop van de periode van februari tot en met augustus 2005 waarover de rechtbank thans oordeelt. Dit betekent dat de verrekening ertoe zou hebben geleid dat alle vorderingen van ABC uit de periode februari tot en met augustus 2005 alsdan voldaan zouden zijn.

2.13. Het voorgaande leidt de rechtbank tot de conclusie dat de omstandigheid dat de liquiditeitspositie van Binze Staalbouw begin 2005 penibel was en dat de fiscus bodembeslag had gelegd in het licht van de hiervoor genoemde omstandigheden, niet leidt tot het bestaan van wetenschap aan de zijde van Binze Holding dat Binze Staalbouw de verplichtingen die zij is aangegaan in de periode februari tot en met augustus 2005 niet, althans niet binnen een redelijke termijn, zou kunnen nakomen. Daarmee is het onder 2.3 bedoelde rechterlijke vermoeden voldoende ontzenuwd, zodat Binze Holding in zoverre is geslaagd in haar bewijsopdracht.

Periode 31 augustus – 2 november 2005

2.14. Zoals gezegd zorgde de na het bodembeslag met de fiscus getroffen betalingsregeling ervoor dat Binze Staalbouw er in beginsel op mocht vertrouwen dat het bodembeslag niet ten uitvoer gelegd zou worden, zolang de regeling werd nagekomen.

2.15. Getuige [getuige 2] heeft evenwel verklaard dat vanaf 31 augustus 2005 deze betalingsregeling met de fiscus niet meer kon worden nagekomen. ABC acht deze verklaring weinig geloofwaardig en gaat ervan uit dat de regeling met de fiscus al eerder niet correct werd nagekomen met het betoog dat de omvang van de belastingschuld per datum faillissement duidt op een eerdere niet-nakoming. Dit is evenwel onvoldoende om de onder ede afgelegde verklaring van [getuige 2], die als door Binze Staalbouw ingeschakelde consultant bij uitstek bekend geacht moet zijn met de inhoud en de wijze van nakoming van de regeling met de fiscus, ongeloofwaardig te doen zijn.

2.16. Op het moment waarop Binze Staalbouw de regeling met de fiscus niet meer nakwam, 31 augustus 2005, moest deze vennootschap (en tevens haar bestuurder Binze Holding) er vanuit gaan dat de fiscus tot executoriale verkoop van de door het bodembeslag getroffen zaken zou overgaan en dat zij dientengevolge haar bedrijfsvoering zou moeten staken. Niet gesteld of gebleken is dat en waarom zij er ten tijde van het geven van de opdrachten na 31 augustus 2005 aan ABC desondanks op mocht vertrouwen dat zij deze executoriale verkoop af zou kunnen wenden.

2.17. Voor zover Binze Holding deze verwachting heeft ontleend aan de vorderingen die Binze Staalbouw had op derden, is dat onvoldoende om deze verwachting op te baseren. Binze Holding heeft niet gesteld dat zij mocht verwachten dat de openstaande debiteuren van Binze Staalbouw binnen een korte termijn na 31 augustus 2005 tot betaling zouden overgaan. Voorts geldt dat ook indien de grootste debiteur, BBTH, ondanks dat zij ook na aanmaning en inschakeling van een advocaat niet tot betaling was overgegaan van de vordering van bijna EUR 200.000, plotseling wel tot betaling zou overgaan, daarmee alleen een deel van de vordering van de fiscus zou kunnen worden voldaan. Blijkens de verslagen van de curator bedroeg de vordering van de fiscus ten tijde van het faillissement immers EUR 275.000. Weliswaar zou met een dergelijke betaling wellicht het gevaar van executoriale verkoop worden verminderd, maar daardoor zou hoe dan ook geen wijziging worden gebracht in de situatie dat de liquiditeitspositie van Binze Staalbouw het kennelijk eind augustus 2005 niet toeliet om de betalingsregeling met de fiscus na te komen.

2.18. Voor zover deze verwachting was ontleend aan het feit dat Binze Holding – zoals [getuige 1] heeft verklaard – aan de fiscus heeft aangeboden om alvast EUR 100.000 (kennelijk uit externe bron) te betalen is dit onvoldoende om een verwachting als hiervoor bedoeld op te baseren, nu ook daarmee slechts een gedeelte van de vordering van de fiscus voldaan zou worden.

2.19. Voor zover deze verwachting was ontleend aan een vertrouwen dat herfinanciering zou kunnen plaatsvinden, is niet gesteld waarom dit vertrouwen gerechtvaardigd was. Immers, de bank had nog eind 2004 het verzoek om uitbreiding van het krediet afgewezen, terwijl de situatie eind 2005 ten opzichte van eind 2004 niet was verbeterd maar juist verslechterd (door het bodembeslag dat de fiscus had gelegd). De prognose van 26 september 2005 kan evenmin als basis dienen voor een dergelijk vertrouwen, nu deze uitgaat van een uitbreiding van het krediet en, aldus de getuigenverklaring van [getuige 2], gebaseerd is op de – eind september 2005 onjuist gebleken – veronderstelling dat de vordering op BBTH voldaan was.

2.20. Uit het voorgaande volgt dat Binze Holding op 31 augustus 2005 wist dan wel behoorde te weten dat zij niet redelijkerwijs kon verwachten dat zij er nogmaals in zou slagen om executoriale verkoop door de fiscus te voorkomen. Nu executoriale verkoop van de bedrijfsmiddelen onherroepelijk tot bedrijfsbeëindiging zou leiden, betekent dit dat Binze Holding daarmee tevens wist dan wel redelijkerwijs behoorde te weten dat Binze Staalbouw de verplichtingen jegens ABC die zij na die datum zou aangaan, niet of niet binnen redelijke termijn zou kunnen nakomen en dat deze door haar bestuurde vennootschap terzake geen verhaal zou bieden. In zoverre is Binze Holding dan ook niet in het leveren van tegenbewijs geslaagd.

Tweede grondslag bestuurdersaansprakelijkheid

2.21. ABC heeft voorts aan haar vordering uit hoofde van bestuurdersaansprakelijkheid ten grondslag gelegd dat Binze Holding onrechtmatig jegens haar heeft gehandeld doordat zij door de herstructurering van de onderneming heeft bewerkstelligd dat de facturen van ABC niet werden betaald, aangezien in de oorspronkelijke vennootschap wel activa zaten en deze activa na herstructurering niet zijn ingebracht in Binze Staalbouw.

2.22. Indien veronderstellenderwijs zou worden aangenomen dat Binze Holding onrechtmatig heeft gehandeld door de wijze van herstructurering van de onderneming, kan Binze Holding pas aansprakelijk zijn voor de schade in de vorm van de niet betaalde facturen, indien ABC voldoende onderbouwd stelt dat deze facturen wel zouden zijn betaald, althans verhaald hadden kunnen worden, indien de gestelde activa wel in de nieuwe vennootschap zouden zijn ingebracht. In het licht van het feit dat – blijkens de faillissementsverslagen – er een aanzienlijke vordering bestaat van preferente crediteuren, is een dergelijk causaal verband niet bij voorbaat gegeven. Nu ABC daarover onvoldoende heeft gesteld, is de vordering op de tweede grondslag niet toewijsbaar.

Conclusie

2.23. Het voorgaande betekent dat Binze Holding op basis van de eerste grondslag in beginsel als bestuurder aansprakelijk is voor de verplichtingen die Binze Staalbouw met ABC is aangegaan na 31 augustus 2005. Uit de overgelegde producties is niet af te leiden welke facturen waarvan ABC betaling vordert, betrekking hebben op opdrachten die zijn verstrekt door Binze Holding na deze datum. De rechtbank zal de zaak dan ook naar de rol verwijzen teneinde partijen in de gelegenheid te stellen zich daarover uit te laten.

2.24. In het licht van de omstandigheid dat een groot deel van de vorderingen van ABC blijkens het hiervoor overwogene niet toewijsbaar is, geeft de rechtbank partijen uitdrukkelijk in overweging het resterende geschil in der minne te regelen.

2.25. De rechter, ten overstaan van wie de comparitie van partijen is gehouden, heeft dit vonnis niet kunnen wijzen om organisatorische redenen.

3. De beslissing

De rechtbank

3.1. Bepaalt dat de zaak weer op de rol zal komen van 3 december 2008 voor het nemen van een akte door ABC over het antwoord op de vraag welke van de facturen waarvan zij in deze procedure betaling vordert, betrekking hebben op opdrachten die door Binze Staalbouw zijn gegeven na 31 augustus 2005,

3.2. Houdt iedere verdere beslissing aan.

(bron: www.rechtspraak.nl)

Zoals reeds gezegd in het voorgaande, wilt u weten wat wij als advocaat voor u of voor uw zaak kunnen betekenen voor wat betreft bestuurdersaansprakelijkheid, bel dan 030 252 35 20 of – tegen lokaal tarief tot 20.00 uur – 030 252 35 20.

(www.atmadvocaten.nl)

Share this story:
TEAM Advocaten

Geschreven door:

TEAM Advocaten
Zoeken:
RELIABLE & AFFORDABLE
Quick scan, second opinion, assessment of your case?
Please contact us, free of obligations
Wij maken gebruik van cookies om de gebruiks­­vriendelijkheid van onze website te verbeteren. Daarnaast kunnen we je hierdoor gerichte content bieden op onze websites, via onze andere kanalen en andere media. We onthouden je keuze zodat je niet iedere keer dat je onze website bezoekt deze vraag te zien krijgt. Naast het accepteren van de cookies, kan je de cookies ook beheren via 'Cookie instellingen'.
Accepteer cookiesPrivacy statementCookie instellingen