Het Nimox-arrest

Het Nimox-arrest

In dit blog wordt het Nimox-arrest besproken. In dit arrest staat de vraag centraal wanneer het stemgedrag van een (enige) aandeelhouder en de uitvoering van een dividendbesluit onrechtmatig kunnen zijn jegens de schuldeisers van de vennootschap.

Feiten

Nimox N.V. was enig aandeelhouder van Auditrade B.V. Op 20 december 1983 besloot Nimox in de algemene vergadering tot uitkering en betaalbaarstelling van een dividend van 1.124.000 gulden. Die vordering werd de dag erna omgezet in een geldlening (maximaal  1.500.000 gulden) met zekerheden in tweede verband, naast een bestaande eerste verpanding aan NMB-Heller Factoring. Kort daarop verkocht Nimox haar (lenings-)vordering op Auditrade voor 1.500.000 gulden aan NMB-Heller, onder afgifte van een bankgarantie. In 1984 volgden surséance en het faillissement van Auditrade. De curator startte procedures tegen Nimox.

Rechtbank en Hof

Rechtbank en Hof oordeelden dat Nimox onrechtmatig handelde jegens de overige crediteuren door voor het dividendbesluit te stemmen: de uitkering deed de (vrije) reserves praktisch verdwijnen, terwijl het reële risico van tegenvallende resultaten op de crediteuren werd afgewenteld. Ook de verkoop/overdracht van de vordering aan NMB-Heller onder zekerheidstelling was onrechtmatig, omdat dit ertoe strekte het zekerhedensurplus aan Nimox te laten toevallen in plaats van aan de gezamenlijke schuldeisers. Als passende remedie kwam de dividendvordering niet voor verificatie in aanmerking en moest schade worden vergoed ter hoogte van wat op de zekerheden ten laste van de boedel werd verhaald.

Hoge Raad

De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep van Nimox en bevestigt:

• Een curator kan tegenover (enig) aandeelhouder schadevergoeding vorderen wegens benadeling van schuldeisers.
• Zelfs als het dividendbesluit vennootschapsrechtelijk “geldig” is gebleven (niet vernietigd), kan de uitvoering van dat besluit én het door stemgedrag tot stand brengen ervan onrechtmatig zijn tegenover derden (schuldeisers).
• Het stemmen in de AVA is niet simpelweg een handeling van de vennootschap; het kan, ook zonder bijzondere omstandigheden, een onrechtmatige daad van de aandeelhouder opleveren (6:162 BW).

Conclusie

Het Nimox-arrest benadrukt dat aandeelhouders in hun rol niet vrijuit gaan waar hun handelen (of stemgedrag) de crediteuren onevenredig benadeelt. Ook bij een formeel rechtsgeldig besluit kunnen de totstandkoming en/of uitvoering jegens schuldeisers onrechtmatig zijn. Ook bevestigt het arrest de ruime procesbevoegdheid van de curator om dergelijke benadeling te adresseren en, waar nodig, dividendvorderingen buiten verificatie te houden.