Contra proferentem-regel
Contra proferentem-regel: duidelijkheid in contracten loont
Bij het opstellen van contracten is precisie van groot belang. Toch komt het vaak voor dat een contractsbepaling niet helemaal duidelijk is. Wat betekent zo’n bepaling dan? In dat geval kan de contra proferentem-regel een belangrijke rol spelen.
Wat houdt de contra proferentem-regel in?
De contra proferentem-regel bepaalt dat onduidelijkheden in een eenzijdig geformuleerd contract of beding ten nadele van de opsteller worden uitgelegd. Met andere woorden: wie de bepaling heeft geschreven, draagt het risico van onduidelijke bewoordingen.
De gedachte daarachter is eenvoudig. Degene die de tekst opstelt, heeft de mogelijkheid om heldere taal te kiezen. Doet hij dat niet en ontstaat er twijfel, dan komt dat voor zijn rekening.
Deze methode sluit aan bij de bekende Haviltex-norm: de uitleg van contracten hangt af van de betekenis die partijen in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs aan elkaars verklaringen mochten toekennen. Contra proferentem vormt hierbij een hulpmiddel of gezichtspunt.
Wettelijke basis bij consumentenovereenkomsten
Voor consumenten is de regel zelfs wettelijk vastgelegd. Artikel 6:238 lid 2 BW bepaalt dat bij twijfel over de betekenis van een beding in algemene voorwaarden de voor de consument gunstigste uitleg prevaleert. Deze bepaling vloeit rechtstreeks voort uit de Europese Richtlijn 93/13/EEG inzake oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten. In dat kader past de rechter de regel ambtshalve toe. Consumenten hoeven er dus niet zelf een beroep op te doen.
Grenzen aan de toepassing
De contra proferentem-regel kent duidelijke grenzen:
- CAO’s en collectieve regelingen: hier is geen specifieke opsteller aan te wijzen. Daarom speelt de regel daar geen rol.
- Professionele partijen: in commerciële verhoudingen wordt van beide partijen verwacht dat zij zorgvuldig zijn en onduidelijkheden tijdig signaleren.
Bovendien geldt: als een bepaling slechts voor één redelijke uitleg vatbaar is, komt de regel niet in beeld.
Advies voor contractopstellers
Voor iedereen die contracten opstelt of gebruikmaakt van algemene voorwaarden, is de boodschap duidelijk: zorg voor heldere en ondubbelzinnige formuleringen. Onduidelijkheden kunnen in een geschil tegen u worden gebruikt.
